Τάσος Λειβαδίτης Γυναίκες

“…Φτωχές γυναίκες,

μοδίστρες, δακτυλογράφοι, ασπρορουχούδες,

τίμιες ή σπιτωμένες, ακόμα κι άλλες

εκείνες του σκοινιού και του παλουκιού,

γυναίκες του ανέμου, της βροχής, του κουρνιαχτού,

νιώσαμε το φόβο που κρύβεται καμιά φορά

πίσω από την αγνότητα,

την κούραση πίσω από την καλοσύνη ή την αδιαφορία

πίσω απ’ την υπακοή.

Μα πιο πολύ νιώσαμε την αδυναμία που

κρύβεται πίσω απ’ την κακία.

Συχνά μας άφησαν εκείνοι που αγαπούσαμε

πολλές, πάνω στη τρέλα τους, τους ρίξανε βιτριόλι,

οι πιο πολλές βέβαια κλάψαμε, χτυπηθήκαμε,

μα φροντίσαμε σύντομα να βρούμε έναν άλλον,

γιατί τα χρόνια περνάνε…

Αν μας έβλεπε κανείς το βράδυ, όταν μένουμε μονάχες

και βγάζουμε τις φουρκέτες, τις ζαρτιέρες, και κρεμάμε

στην κρεμάστρα το πανωφόρι κι αυτήν τη βαμμένη μάσκα

που μας φόρεσαν, εδώ και αιώνες τώρα, οι άντρες

για να τους αρέσουμε –

αν μας έβλεπαν, θα τρόμαζαν μπροστά σε τούτο

το γυμνό, κουρασμένο πρόσωπο.

Αχ, γυναίκες έρημες,

κανείς δεν έμαθε ποτέ πόση αγωνία κρύβεται πίσω απ’

τη λαγνεία, ή την υστεροβουλία μας.

Και πάντα γυρεύαμε το καλύτερο….

Συχνά καταφύγαμε και στις χαρτορίχτρες,

τρέχουμε στα μέντιουμ να μάθουμε- τι να μάθουμε;

Διαβάζουμε καθημερινά το ωροσκόπιο στις εφημερίδες,

πηγαίνουμε σε διάφορους ύποπτους αστρολόγους…

λοιπόν πού πάμε; Από πού ερχόμαστε; Τι ψάχνουμε

παλεύοντας αιώνια με τα έξω και τα μέσα μας στοιχεία;

Ερχόμαστε απ’ το φόβο και το φόνο, απ’ το αίμα και

την επανάληψη. Ερχόμαστε απ’ την παλαιολιθική αρπαγή-

κι αρχίζουμε την ανθρώπινη φιλία.

Τέλος, ύστερα από πολλά, παντρευόμαστε,

κάνουμε κάμποσες εκτρώσεις, αρκετά παιδιά,

ύστερα έρχεται η κλιμακτήριος, οι μικρονευρασθένειες,

κι ύστερα τίποτα. Όλα καταλαγιάζουν μέσα μας.

Κι επιθυμίες κι αναμνήσεις- αχ περνάει

γρήγορα η ζωή, ούτε το καταλαβαίνεις.

Τα παιδιά ζούνε σ’ ένα δικό τους κόσμο, δε μας ξέρουν

παρά μονάχα σα μητέρες, δεν μπόρεσαν να μας δουν

ποτέ λίγο κι εμάς σαν ανθρώπους-

με τις μικρότητες ή τις παραφορές τους.

Έτσι ζήσαμε. Αγνοημένες και μονάχες μέσα

στο εσωτερικό μας πάθος,

αγνοημένες κι έρημες μέσα στην ιερότητα

της μητρότητάς μας…”

Τάσος Λειβαδίτης-Γυναίκες   (απόσπασμα από το «Καντάτα 1960»)

Read More

Η ιστορία του χαρταετού

                        Η ιστορία του χαρταετού 

Ο χαρταετός, εκτός από έθιμο και απαραίτητο συμπλήρωμα της Καθαράς Δευτέρας, είναι και η χαρά μικρών και μεγάλων. Ποια είναι όμως η ιστορία του χαρταετού και τι συμβολίζει το πέταγμα του;

Η ιστορία του στην Ελλάδα                                       Η παλαιότερη αναφορά και μαρτυρία για το χαρταετό στην Ελλάδα μας έρχεται από ένα  αγγείο στην Αρχαία Ελλάδα. Το αγγείο αναπαριστά μια κόρη να κρατά στο χέρι μια λευκή σαίτα δεμένη με νήμα. Παραδοσιακά οι χαρταετοί κατασκευάζονται από τα παιδιά μα την βοήθεια των μεγάλων από απλά και ελαφριά υλικά όπως χαρτί, καλάμι, σπάγγο και κορδέλες για να πετάξει ψηλά. Το πέταγμά του στον καταγάλανο ουρανό συμβολίζει την κάθαρση, τον εξαγνισμό αλλά και την ανάταση της ψυχής μετά το ξεφάντωμα της Αποκριάς.
Η ιστορία του χαρταετού

  Ο χαρταετός όμως φαίνεται να έχει τις ρίζες του από το 1000 π.Χ. και εμφανίζεται για πρώτη φορά στην Κίνα. Λέγεται ότι είχε την μορφή δράκου το ιερό-σύμβολο λατρείας στην Κίνα. Κάθε χρόνο μάλιστα διοργανώνουν και διαγωνισμό για την ανάδειξη του καλύτερου χαρταετού. Στην συνέχεια ταξιδεύει στην Ιαπωνία. Εκεί έχουν ως έθιμο την κατασκευή μεγάλων χαρταετών που συμβολίζουν την κάθε οικογένεια. Στην Ευρώπη έρχεται γύρω στο 1400 π.Χ.  Ο χαρταετός εκτός από την χαρά πρόσφερε πολλά και στην επιστήμη και στις μεταφορές. Στην επιστήμη και ειδικότερα στην μετεωρολογία χρησιμοποιήθηκε για την μέτρηση της ταχύτητας του αέρα, της θερμοκρασίας αλλά και της πίεσης και της υγρασίας. Στις μεταφορές οι χαρταετοί χρησιμοποιήθηκαν για να σηκωθεί ο άνθρωπος πάνω από τη γη και ως  προσχέδιο για την εφεύρεση του αεροπλάνου. Και στα χρόνια του πολέμου ο χαρταετός πρόσφερε τις υπηρεσίες του για την ανύψωση των στρατιωτών ώστε να παρακολουθούν τους εχθρικούς στόχους. Αναμφισβήτητα οι χαρταετοί αποτελούν παράδοση στην χώρα μας και αγαπημένο παιχνίδι για τα παιδιά!!

Read More

Καθαρά Δευτέρα

                                       Kαλή  Σαρακοστή...

Aπό σήμερα Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Μεγάλη Σαρακοστή και ταυτόχρονα σηματοδοτείται και το τέλος της Αποκριάς. Η Καθαρά Δευτέρα είναι μέρα πνευματικής και σωματικής κάθαρσης. Σε ορισμένες περιοχές την Καθαρά Δευτέρα οι νοικοκυρές καθαρίζουν τα σκεύη της κουζίνας τους από τα λίπη των μη νηστίσιμων φαγητών της Αποκριάς. Ξεκινά η νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής πριν από το Πάσχα και τελειώνει το Σάββατο του Λαζάρου οπότε και αρχίζει η νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας. Η νηστεία διαρκεί 40 μέρες όσες και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο. Το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας περιλαμβάνει νηστίσιμα φαγητά όπως λαγάνα (άζυμο ψωμί), ταραμά, ελιές, θαλασσινά, λαχανικά και φυσικά φασολάδα χωρίς λάδι προς αποτοξίνωση της Αποκριάς.                           

Ο εορτασμός της Καθαράς Δευτέρας στην εξοχή λέγεται Κούλουμα. Η ετυμογολία της λέξης Κούλουμα προέρχεται από την λατινική λέξη  ¨Cumulus¨ κούμουλους που σημαίνει σωρός, αφθονία και το τέλος δηλαδή της Αποκριάς ή από την λέξη ¨κολούμνα¨ που σημαίνει ¨κολώνα¨. Απαραίτητο έθιμο αλλά και συμπλήρωμα της Καθαράς Δευτέρας είναι το πέταγμα του χαρταετού.                                                 Καλή Καθαρά Δευτέρα και καλή Σαρακοστή...

  

Read More

Ο μήνας Μάρτιος

                       Καλωσόρισες Μάρτιε....

Σήμερα υποδεχόμαστε τον μήνα Μάρτιο. Ο Μάρτιος είναι ο 3ος κατά σειρά μήνας του χρόνου σύμφωνα με το Γρηγοριανό ημερολόγιο και αποτελείται από 31 μέρες. Ο μήνας αυτός έχει περίοπτη θέση γιατί συνδέεται με μεγάλα γεγονότα όπως ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου και η έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Σύμφωνα με το Ρωμαικό ημερολόγιο το έτος άρχιζε από τον μήνα Μάρτιο και έτσι η πρωτοχρονιά γιορταζόταν αυτό το μήνα γι΄αυτό και μέχρι τότε ονομαζόταν primus που στα Ελληνικά σημαίνει πρώτος. Λέγεται ότι ο Μάρτης έλαβε το όνομά του από τον θεό Άρη (Μars στα Λατινικά) τον οποίο ήθελε να τιμήσει ο Ρωμύλος καθώς τον θεωρούσαν τον γενάρχη των Ρωμαίων. Στο αττικό ημερολόγιο ήταν ο δέκατος μήνας και αντιστοιχούσε κατά το ήμισυ στον Ανθεστηριώνα και στον Ελαφηβολιὠνα. Ο μήνας λογίζεται ως ανοιξιάτικος μαζί με τον Απρίλιο και το Μάιο παρόλο που η άνοιξη αρχίζει με την εαρινή Ισημερία στις 20-21 Μαρτίου. 

Στην λαική παράδοση ο Μάρτης έχει συνδεθεί και με πολλές ελληνικές παροιμίες όπως ¨λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή¨για όσους αναμειγνύονται σε ξένες υποθέσεις, ¨Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης¨ για την αστάθεια του καιρού αλλά και ¨από Μάρτη καλοκαίρι κι από Αύγουστο χειμώνα¨ για να δείξουν τον ερχομό της Άνοιξης. 

Τα παιδιά επίσης την πρώτη Μαρτίου έφτιαχναν και φορούσαν την ¨μαρτιά¨ δηλαδή μια λευκή και μια κόκκινη κλωστή στον καρπό του χεριού για να προστατευθούν από τον ζεστό ήλιο. Φορούσαν την ¨μαρτιά¨μέχρι το Πάσχα όπου την έκαιγαν στο αναστάσιμο φως.  

                             ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ ΛΟΙΠΟΝ.......

Read More

Ο αλυσοδεμένος ελέφαντας - Χόρχε Μπουκάι- Να σου πω μια ιστορία

                     " Ο αλυσοδεμένος ελέφαντας"

- "Δεν μπορώ" του είπα. "Δεν μπορώ!"

- "Σίγουρα;" με ρώτησε αυτός.
- "Ναι. Πολύ θα ήθελα να  μπορούσα να σταθώ μπροστά της και να της πω τι νιώθω... Ξέρω, όμως, ότι δεν μπορώ!!!"


Ο Χόρχε κάθισε σαν το Βούδα πάνω σ΄ εκείνες τις φριχτές μπλε πολυθρόνες του γραφείου του. Χαμογέλασε, με κοίταξε στα  μάτια και, χαμηλώνοντας τη φωνή όπως έκανε κάθε φορά που ήθελε να τον ακούσουν προσεκτικά, μου είπε: "Να σου πω μια  ιστορία..."
Και χωρίς να περιμένει να συμφωνήσω, ο Χόρχε άρχισε να αφηγείται:
Όταν ήμουν μικρός μου άρεσε πολύ το τσίρκο, και στο τσίρκο μου άρεσαν πιο πολύ τα ζώα.
Μου έκανε τρομερή εντύπωση ο ελέφαντας που, όπως έμαθα αργότερα, είναι το αγαπημένο ζώο όλων των παιδιών.
Στην παράσταση, το θεόρατο ζώο έκανε επίδειξη του τεράστιου βάρους του, του όγκου και της δύναμής του...
Όμως, μετά την παράσταση και λίγο προτού επιστρέψει στη σκηνή, ο ελέφαντας στεκόταν δεμένος συνεχώς σ΄ ένα μικρό ξύλο μπηγμένο στο έδαφος.
Μια αλυσίδα κρατούσε φυλακισμένα τα πόδια του.
Ωστόσο, το ξύλο ήταν αληθινά μικροσκοπικό κι έμπαινε σε ελάχιστο βάθος μέσα στο έδαφος.
Μολονότι η αλυσίδα ήταν χοντρή και ισχυρή, μου φαινόταν ολοφάνερο ότι ένα ζώο που μπορούσε να ξεριζώνει δέντρα με τη δύναμη του, θα μπορούσε εύκολα να λυθεί και να φύγει.
Το θεωρούσα αληθινό μυστήριο.
Μα τι τον κρατάει; Γιατί δεν το σκάει;
Όταν ήμουν πέντε ή έξι ετών  πίστευα ακόμα στη σοφία των μεγάλων.
Ρώτησα τότε κάποιον δάσκαλο ,τον πατέρα μου ή ένα θείο μου, για το μυστήριο του ελέφαντα.
Κάποιος μου εξήγησε ότι ο ελέφαντας είναι δαμασμένος.
Έκανα τότε την προφανή ερώτηση: "Κι αφού είναι δαμασμένος, γιατί τον αλυσοδένουν;"
Δε θυμάμαι να πήρα κάποια ικανοποιητική απάντηση.
Με τον καιρό, ξέχασα το μυστήριο του ελέφαντα με το παλούκι, και το θυμόμουν μόνο όταν βρισκόμουν με κάποιους που είχαν αναρωτηθεί κάποτε πάνω στο ίδιο θέμα
Πριν από μερικά χρόνια ανακάλυψα - ευτυχώς για μένα - ότι κάποιος είχε αρκετή σοφία ώστε ν΄ ανακαλύψει την απάντηση.
Ο ελέφαντας του τσίρκου δεν το σκάει γιατί τον έδεναν σ΄ένα παρόμοιο παλούκι από τότε που ήταν πολύ, πολύ μικρός.
Έκλεισα τα μάτια και φαντάστηκα τον νεογέννητο ανυπεράσπιστο ελέφαντα δεμένο στο παλούκι.
Είμαι βέβαιος ότι τότε το ελεφαντάκι είχε σπρώξει, τραβήξει και ιδρώσει πασχίζοντας να λευτερωθεί.
Μα, παρόλες τις προσπάθειές του, δεν τα είχε καταφέρει, γιατί το παλούκι ήταν πολύ γερό για τις δυνάμεις του.
Φαντάστηκα ότι θα κοιμόταν εξαντλημένο και την επόμενη μέρα θα προσπαθούσε ξανά, και τη μεθεπόμενη το ίδιο...
...Ώσπου μια μέρα, μια φρικτή μέρα για την ιστορία του, το ζώο θα παραδεχόταν την αδυναμία του και θα υποτασσόταν στη μοίρα του.
Αυτός ο πανίσχυρος και θεόρατος ελέφαντας που βλέπουμε στο τσίρκο δεν το σκάει γιατί νομίζει ότι δεν μπορεί, ο δυστυχής.
Η ανάμνηση της αδυναμίας που ένιωσε λίγο μετά τη γέννησή του είναι χαραγμένη στη μνήμη του.
Και το χειρότερο είναι ότι ποτέ δεν αμφισβήτησε σοβαρά αυτή την ανάμνηση.
Ποτέ μα ποτέ δεν ξαναπροσπάθησε να δοκιμάσει τις δυνάμεις του...


"Έτσι είναι, Ντεμιάν. Όλοι είμαστε λίγο - πολύ σαν τον ελέφαντα του τσίρκου.
Περιδιαβαίνουμε τον κόσμο δεμένοι σε εκατοντάδες παλούκια που μας στερούν την ελευθερία.
Ζούμε πιστεύοντας ότι "δεν μπορούμε" να κάνουμε ένα σωρό πράγματα , απλώς επειδή μια φορά, πριν από πολύ καιρό, όταν είμαστε μικροί, προσπαθήσαμε και  δεν τα καταφέραμε.
Πάθαμε τότε το ίδιο με τον ελέφαντα.
Χαράξαμε στη μνήμη μας αυτό το μήνυμα:
"Δεν μπορώ, δεν μπορώ και ποτέ δε θα μπορέσω."
Ο Χόρχε έκανε μια μεγάλη παύση. Ύστερα πλησίασε, κάθισε στο πάτωμα μπροστά μου και συνέχισε:
"Αυτό σου συμβαίνει, Ντέμι. Ζεις μέσα στα όρια της ανάμνησης ενός Ντεμιάν που δεν υπάρχει πια, εκείνου που δεν τα κατάφερε.
Ο μοναδικός τρόπος να μάθεις εάν μπορείς, είναι να προσπαθήσεις πάλι με όλη σου την ψυχή...Με όλη σου την ψυχή!

Από το βιβλίο 'Να σου πω μια ιστορία' του Χόρχε Μπουκάι 

Read More

Animated φιλόσοφοι - Ηράκλειτος

Read More

Το ρητό της ημέρας

Read More